คดีแพ่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ตรวจกับแหล่งอ้างอิงแล้ว
เรียกเบี้ยปรับตามสัญญา มาตรา 379 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา 379 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ว่าด้วยเรียกเบี้ยปรับตามสัญญา อยู่ในหมวด “เบี้ยปรับและค่าสินไหมทดแทน” — สรุปตัวบท องค์ประกอบ อายุความ
- ประเภทคดี
- คดีแพ่ง
- กฎหมาย
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
- มาตรา
- 379 (ป.พ.พ.)
- หมวด
- เบี้ยปรับและค่าสินไหมทดแทน
- ประเภทคำขอ
- ค่าสินไหมทดแทน
ตัวบทหรือสรุปสาระของมาตรา 379
ถ้าลูกหนี้สัญญาแก่เจ้าหนี้ว่าจะใช้เงินจำนวนหนึ่งเป็นเบี้ยปรับเมื่อตนไม่ชำระหนี้ หรือไม่ชำระหนี้ให้ถูกต้องสมควร เมื่อลูกหนี้ผิดนัดก็ให้ริบเบี้ยปรับ ถ้าการชำระหนี้อันจะพึงทำนั้นได้แก่งดเว้นการอันใดอันหนึ่ง หากทำการอันนั้นฝ่าฝืนมูลหนี้เมื่อใดก็ให้ริบเบี้ยปรับเมื่อนั้น
องค์ประกอบของมูลคดี
- มีข้อสัญญาเรื่องเบี้ยปรับ
- ลูกหนี้ผิดนัดหรือไม่ชำระหนี้ถูกต้องสมควร
- ไม่ปรากฏเหตุที่ทำให้ไม่ต้องรับผิด
อายุความ
ตามสัญญาประธาน — ทั่วไป 10 ปี (ม.193/30)
ข้อมูลประกอบการฟ้องคดีแพ่ง
ก่อนฟ้องต้องทำอะไร
- ทวงถามให้ชำระเบี้ยปรับ
- ตรวจว่าโจทก์ไม่ได้สงวนสิทธิหรือรับชำระหนี้ไว้โดยไม่อิดเอื้อน (ม.381 วรรคสอง)
หลักฐานที่ควรมี
- สัญญาที่มีข้อเบี้ยปรับ
- หลักฐานการผิดสัญญา
- หนังสือทวงถามให้ชำระเบี้ยปรับ
- หลักฐานแสดงความเสียหายของโจทก์ (เพื่อรับมือการขอลดเบี้ยปรับ)
ดอกเบี้ย
ดอกเบี้ยผิดนัดตามมาตรา 224: หากไม่มีข้อตกลงเรื่องดอกเบี้ยไว้ ใช้อัตราตามมาตรา 7 (ร้อยละ 3 ต่อปี) บวกอัตราเพิ่มร้อยละ 2 ต่อปี = ร้อยละ 5 ต่อปี สำหรับการผิดนัดตั้งแต่ 11 เม.ย. 2564 เป็นต้นไป (พ.ร.ก.แก้ไขเพิ่มเติม ป.พ.พ. พ.ศ. 2564; ก่อนวันดังกล่าวใช้ร้อยละ 7.5 ต่อปี) ห้ามคิดดอกเบี้ยซ้อนดอกเบี้ยระหว่างผิดนัด; ถ้าสัญญากำหนดอัตราไว้ ใช้ตามสัญญาแต่ไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี (ม.654) — อัตราตามมาตรา 7 ปรับได้ด้วยพระราชกฤษฎีกา (ทบทวนทุก 3 ปี) ตรวจอัตรา ณ วันฟ้องก่อนใช้
ค่าขึ้นศาล
ค่าขึ้นศาลคดีมีทุนทรัพย์: ร้อยละ 2 ของทุนทรัพย์ที่เรียกร้อง แต่ไม่เกิน 200,000 บาท (ตาราง 1 ท้าย ป.วิ.พ.; ทุนทรัพย์ส่วนที่เกิน 50 ล้านบาทคิดร้อยละ 0.1 ของส่วนที่เกิน) ทุนทรัพย์คือเงินต้นรวมดอกเบี้ยที่ค้างถึงวันฟ้อง ไม่รวมดอกเบี้ยนับแต่วันฟ้อง — ตรวจอัตราปัจจุบันกับสำนักงานศาลยุติธรรมก่อนยื่นฟ้อง
ข้อควรระวัง
ศาลลดเบี้ยปรับที่สูงเกินส่วนได้เองตาม ม.383 โดยพิเคราะห์ความเสียหายและประโยชน์ของโจทก์ จึงควรเตรียมหลักฐานความเสียหายจริง; เบี้ยปรับกับค่าเสียหายตามสัญญา (ม.380, 381) เรียกซ้ำซ้อนกันไม่ได้โดยทั่วไป
มาตราที่เกี่ยวข้อง
- ป.พ.พ. มาตรา 380 — เจ้าหนี้เลือกเรียกเบี้ยปรับแทนการชำระหนี้ได้
- ป.พ.พ. มาตรา 381 — ผลของเบี้ยปรับต่อสิทธิเรียกค่าเสียหายอื่น
- ป.พ.พ. มาตรา 383 — ศาลลดเบี้ยปรับที่สูงเกินส่วนได้
- ป.พ.พ. มาตรา 224 — ดอกเบี้ยผิดนัดสำหรับเบี้ยปรับที่เป็นหนี้เงิน
ฎีกาที่เกี่ยวข้อง
- ฎีกาที่ 1844/2567 — ดอกเบี้ยผิดนัดตามสัญญาที่สูงเกินส่วนเป็นเบี้ยปรับ ศาลลดได้
แหล่งอ้างอิงและสถานะการตรวจ
ตรวจกับแหล่งอ้างอิงแล้ว · แหล่งอ้างอิง: legardy.com
คำถามที่พบบ่อย
เรียกเบี้ยปรับตามสัญญา (มาตรา 379 ป.พ.พ.) มีอายุความกี่ปี?
ตามสัญญาประธาน — ทั่วไป 10 ปี (ม.193/30)
ข้อหาใกล้เคียงในหมวดเดียวกัน
ข้อมูลเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษา — ข้อมูลเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย และไม่รับประกันผลของคดี กฎหมายอาจถูกแก้ไขภายหลัง ควรตรวจกับตัวบทฉบับปัจจุบันและปรึกษาทนายความก่อนดำเนินคดี