ฎีกาที่ 3110/2539

การซื้อทรัพย์ในท้องตลาดหมายถึงการซื้อทรัพย์จากร้านค้าที่ตั้งอยู่ในท้องตลาดไม่ใช่เป็นการที่ร้านค้าซึ่งตั้งอยู่ในท้องตลาดซื้อทรัพย์จากบุคคลที่นำมาขายให้แก่ร้านค้านั้นจำเลยตั้งร้านค้าอยู่ในท้องตลาดซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาลของโจทก์ที่ถูกคนร้ายลักไปจากผู้ทีี่นำมาขายถือไม่ได้ว่าจำเลยซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาลในท้องตลาดจำเลยจึงต้องคืนสลากกินแบ่งรัฐบาลให้โจทก์ วัตถุแห่งหนี้ในการคืนสลากกินแบ่งรัฐบาลให้โจทก์มิใช่เป็นการบังคับให้กระทำนิติกรรมจึงพิพากษาให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาในกรณีที่จำเลยไม่ยอมคืนสลากกินแบ่งรัฐบาลให้โจทก์ไม่ได้

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของสลากกินแบ่งรัฐบาลที่ถูกรางวัลเลขท้าย 2 ตัว และ 3 ตัว งวดประจำวันที่ 16 มกราคม 21535 จำนวน110 ฉบับสลากจำนวนดังกล่าวได้หายไป โจทก์ได้ร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวน พนักงานสอบสวนได้ขออายัดสลากที่หายจำเลยได้นำสลากกินแบ่งรัฐบาลของโจทก์ที่ถูกรางวัลเลขท้าย2 ตัว จำนวน 24 ฉบับ ไปขอรับเงินรางวัล สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลได้ประวิงการจ่ายเงินไว้และแจ้งเงื่อนไขว่าจะจ่ายให้แก่ผู้ถือสลากที่ไปขอรับ หากผู้ใดคัดค้านต้องฟ้องศาล การกระทำของจำเลยทำให้โจทก์เสียหาย ขอให้พิพากษาว่าโจทก์เป็นเจ้าของสลากกินแบ่งรัฐบาลรวม 24 ฉบับ หากจำเลยไม่คืน ให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยจำเลยให้การว่า จำเลยมีอาชีพขายสลากกินแบ่งรัฐบาลและไปซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาลที่ถูกรางวัล สลากที่ถูกรางวัล จำนวน 24ฉบับ มีผู้นำมาขายให้แก่จำเลยและจำเลยได้รับซื้อไว้โดยสุจริตในทางการค้าของจำเลยขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาว่า สลากกินแบ่งรัฐบาลที่พิพาทเป็นของโจทก์ ให้จำเลยคืนสลากกินแบ่งรัฐบาลจำนวน 24 ฉบับ คือสลากหมายเลข1785918 ชุด ก.ข. 2024618 ชุด ก.ข. 3909418 ชุด ก.ข.4072218 ชุด ก.ข.5625118 ชุด ก.ข. 5628918 ชุด ก.ข.5627018 ชุด ก.ข. 6639918 ชุด ก.ข. 7846618 ชุด ก.ข.7848018 ชุด ก.ข. และ 7875618 ชุด ก.ข. งวดประจำวันที่16 มกราคม 2535 แก่โจทก์ หากจำเลยไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลเป็นการแสดงเจตนาจำเลย อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืนจำเลย ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การซื้อทรัพย์ในท้องตลาดหมายถึงการซื้อทรัพย์จากร้านค้าที่ตั้งอยู่ในท้องตลาด หาใช่เป็นการที่ร้านค้าซึ่งตั้งอยู่ในท้องตลาดซื้อทรัพย์จากบุคคลทีี่นำมาขายให้แก่ร้านค้านั้นไม่ เพราะการซื้อทรัพย์จากบุคคลที่นำทรัพย์มาขายมิใช่เป็นการซื้อจากสถานที่ซึ่งมีร้านค้าเสนอขายแก่คนทั่วไปหรือมิใช่ซื้อจากที่ชุมนุมแห่งการค้า เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยตั้งร้านค้าอยู่ในท้องตลาดซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาลดังกล่าวจากผู้ที่นำมาขาย มิใช่ซื้อจากร้านค้าที่ตั้งอยู่ในท้องตลาด จึงถือไม่ได้ว่าจำเลยซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาลดังกล่าวในท้องตลาด จำเลยจึงต้องคืนสลากกินแบ่งรัฐบาลให้โจทก์ แต่ที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยหากจำเลยไม่ยอมคืนสลากกินแบ่งรัฐบาลให้โจทก์นั้นเป็นการไม่ถูกต้อง เพราะวัตถุแห่งหนี้มิใช่เป็นการบังคับให้กระทำนิติกรรมอย่างใดอย่างหนึ่งพิพากษายืน แต่ไม่ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลย