ฎีกาที่ 3426/2529

อำนาจในการที่จะสั่งให้รื้อถอนอาคารที่ผิดกฎหมายเป็นอำนาจหน้าที่ในทางแพ่งโดยเฉพาะของเจ้าพนักงานท้องถิ่นฐานะของผู้เสียหายตามมาตรา73มีเพียงสิทธิในการดำเนินคดีในทางอาญาต่อจำเลยผู้กระทำความผิดเท่านั้นหาได้มีอำนาจฟ้องบังคับจำเลยให้รื้อถอนอาคารส่วนที่ต่อเติมผิดกฎหมายด้วยไม่.

โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทั้งสามได้ร่วมกันดัดแปลงต่อเติมอาคารด้านที่ติดต่อกับอาคารของโจทก์ ขอให้ศาลพิพากษาให้จำเลยทั้งสามรื้อถอนอาคารส่วนที่ดัดแปลงต่อเติมและชดใช้ค่าเสียหายจำเลยทั้งสามให้การว่า ได้ต่อเติมอาคารตามแบบของกรมประชาสงเคราะห์ซึ่งมีลักษณะมั่นคงแข็งแรง ฟ้องโจทก์เกี่ยวกับค่าเสียหายเคลือบคลุม ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง ค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ให้โจทก์ใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์ 600บาทแทนจำเลยทั้งสามโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับอำนาจฟ้องว่า"...ตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 73 บัญญัติให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองอาคารที่อยู่ใกล้ชิดหรือติดต่อกับอาคารที่มีการกระทำความผิด... เป็นผู้เสียหายตามกฎหมายว่าด้วยวิธีพิจารณาความอาญา ฉะนั้นเมื่อข้อเท็จจริงปรากฎว่าบ้านโจทก์ที่อยู่อาศัยติดต่อกับบ้านของจำเลยซึ่งกระทำการต่อเติมโดยผิดกฎหมายจนถูกดำเนินคดีและศาลพิพากษาลงโทษไปแล้วเช่นนี้โจทก์จึงอยู่ในฐานะเป็นผู้เสียหายตามบทบัญญัติของกฎหมายดังกล่าว และชอบที่จะฟ้องคดีเพื่อบังคับให้จำเลยทำการรื้อถอนส่วนที่ต่อเติมกฎหมายออกไปเสียได้ดังนี้เห็นว่าอำนาจในการที่จะสั้งให้รื้อถอนอาคารที่ผิดกฎหมายนั้น เป็นมาตรการที่จะบังคับกันในทางแพ่งตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคารพ.ศ. 2522 จึงได้บัญญัติไว้เป็นพิเศษให้เป็นอำนาจหน้าที่โดยเฉพาะของเจ้าพนักงานท้องถิ่น ตลอดจนวิธีการที่เจ้าพนักงานจะปฎิบัติเป็นขั้นตอนไปดังปรากฎตามมาตรา 40 และ 42 ในหมวด 4 ที่ว่าด้วยอำนาจหน้าที่ของเจ้าพนักงานท้องถิ่น ฉะนั้น ฐานะของผู้เสียหายตามที่บัญญัติในมาตรา 73 ตามที่โจทก์อ้างจึงมีเพียงสิทธิในการดำเนินคดีในทางอาญาต่อจำเลยผู้กระทำความผิดเท่านั้น โจทก์หาได้มีอำนาจที่จะฟ้องบังคับจำเลยเพื่อให้รื้อถอนอาคารส่วนที่ต่อเติมผิดกฎหมายอันเป็นอำนาจหน้าที่ในทางแพ่งโดยเฉพาะของเจ้าพนักงานท้องถิ่นดังที่กล่าวมาแล้วข้างต้นไม่ ฎีกาโจทก์ข้อนี้ฟังไม่ขึ้น"พิพากษายืน ให้โจทก์ใช้ค่าทนายความชั้นฎีกา 600 บาทแทนจำเลย.