ฎีกาที่ 3939/2539

ในคดีที่โจทก์ต้องเสียค่าขึ้นศาลตามทุนทรัพย์ที่เรียกร้องในเวลายื่นคำฟ้องนั้น หากศาลชั้นต้นสั่งรับคำฟ้องของโจทก์และกำหนดระยะเวลาให้โจทก์แถลงเกี่ยวกับกรณีที่ส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้อีกฝ่ายไม่ได้ทั้ง ๆ ที่โจทก์ยังมิได้เสียค่าขึ้นศาล และศาลยังมิได้กำหนดระยะเวลาให้โจทก์เสียค่าขึ้นศาล คำสั่งของศาลชั้นต้นที่สั่งรับฟ้องโจทก์ตลอดจนกระบวนพิจารณาต่อจากนั้นจนถึงคำสั่งจำหน่ายคดีย่อมไม่ชอบด้วยกฎหมาย อุทธรณ์ที่มีคำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันไม่อาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ตามตาราง 1 ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ข้อ (2)(ก)กำหนดให้เรียกค่าขึ้นศาลเรื่องละ 200 บาท

คดีนี้เดิมทนายโจทก์ยื่นคำร้องขอต่อศาลแพ่งว่า ตนตั้งใจจะเดินทางไปยื่นฟ้องคดีนี้ที่ศาลจังหวัดชุมพร อันเป็นศาลที่มีเขตอำนาจเหนือคดีนี้ แต่ไม่อาจเดินทางไปได้เพราะทนายโจทก์ป่วยกะทันหันอันเป็นเหตุสุดวิสัย จึงขอยื่นคำฟ้องไว้ต่อศาลแพ่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 10 ศาลแพ่งมีคำสั่งให้รับคำฟ้องโจทก์ไว้เพื่อส่งไปให้ศาลจังหวัดชุมพรพิจารณาสั่งต่อไป ศาลจังหวัดชุมพรเมื่อได้รับคำฟ้องของโจทก์จากศาลแพ่งแล้วได้มีคำสั่งเมื่อวันที่ 14 เมษายน 2531 ว่า "โจทก์ยื่นคำฟ้องต่อศาลแพ่งภายในกำหนดอายุความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 10รับคำฟ้อง สำเนาให้จำเลยทั้งสองถ้าส่งไม่ได้ให้โจทก์แถลงเพื่อดำเนินการต่อไปภายในกำหนด 15 วัน นับแต่วันส่งไม่ได้ หากไม่แถลงให้ถือว่าโจทก์ทิ้งฟ้อง ต่อมาเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2531ผู้รับมอบอำนาจของโจทก์ยื่นคำร้องต่อศาลจังหวัดชุมพรว่า เพิ่งทราบในวันนั้นเองว่า ศาลจังหวัดชุมพรได้มีคำสั่งรับฟ้องของโจทก์แล้วจึงขอขยายกำหนดเวลาวางค่าธรรมเนียมศาลออกไป 7 วันศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า ได้สอบเจ้าหน้าที่ศาลแล้วได้ความว่าโจทก์ยังมิได้นำส่งหมาย ถือได้ว่าโจทก์ทิ้งฟ้องแล้ว จึงไม่มีเหตุที่โจทก์จะมาขยายระยะเวลาอีกให้ยกคำร้อง ค่าคำร้องเป็นพับ และให้จำหน่ายคดีโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการกระบวนพิจารณาใหม่ตามรูปคดี ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับจำเลยทั้งสองฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันใช้เงินตามเช็คพร้อมดอกเบี้ยถึงวันฟ้องรวมเป็นเงิน 107,526บาท และดอกเบี้ยจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ โจทก์จึงต้องเสียค่าขึ้นศาลตามทุนทรัพย์ที่เรียกร้องในเวลายื่นคำฟ้องดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 150วรรคแรก และตาราง 1 ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ข้อ (1)(ก)แต่ปรากฏว่าโจทก์ยังมิได้เสียค่าขึ้นศาลในเวลายื่นคำฟ้อง ในกรณีเช่นนี้ศาลชั้นต้นชอบที่จะกำหนดระยะเวลาให้โจทก์เสียค่าขึ้นศาลให้ครบบริบูรณ์เสียก่อน ถ้าโจทก์ปฏิบัติตามเงื่อนไขตามที่กำหนดจึงจะสั่งรับฟ้องและกำหนดระยะเวลาการแถลงเกี่ยวกับการส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้อีกฝ่ายได้ แต่ถ้าหากโจทก์ไม่ปฏิบัติตามที่ศาลกำหนดก็ต้องสั่งไม่รับคำฟ้องดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 18 แต่คดีนี้ปรากฏว่าศาลชั้นต้นสั่งรับคำฟ้องของโจทก์และกำหนดระยะเวลาให้โจทก์แถลงเกี่ยวกับกรณีที่ส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้อีกฝ่ายไม่ได้ทั้ง ๆ ที่โจทก์ยังมิได้เสียค่าขึ้นศาล และศาลยังมิได้กำหนดระยะเวลาให้โจทก์เสียค่าขึ้นศาลคำสั่งของศาลชั้นต้นที่สั่งรับฟ้องโจทก์ตลอดจนกระบวนพิจารณาต่อจากนั้นจนถึงคำสั่งจำหน่ายคดีจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนการพิจารณาใหม่ชอบแล้วส่วนจำเลยทั้งสองฎีกาอีกข้อหนึ่งว่า โจทก์เสียค่าขึ้นศาลในชั้นอุทธรณ์เพียง 200 บาท ไม่ถูกต้องนั้น เห็นว่า โจทก์อุทธรณ์ว่าคำสั่งศาลชั้นต้นที่ให้จำหน่ายคดีไม่ชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไป อุทธรณ์ของโจทก์ดังกล่าวจึงเป็นอุทธรณ์ที่มีคำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันไม่อาจคำนวณเป็นราคาเงินได้ ซึ่งตามตาราง 1 ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ข้อ (2)(ก) กำหนดให้เรียกค่าขึ้นศาลเรื่องละ 200 บาท ดังนั้น ที่โจทก์เสียค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์มา 200 บาท จึงชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยทั้งสองในข้อนี้ฟังไม่ขึ้นเช่นเดียวกันพิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ