ฎีกาที่ 426/2529

โจทก์ซึ่งเป็นสมาชิกตลาดหลักทรัพย์เคยซื้อหุ้นตามคำสั่งของจำเลยและได้โอนหุ้นให้โดยยังไม่ได้ใส่ชื่อจำเลยหรือที่เรียกว่าโอนลอยให้แก่จำเลยหลายครั้งจำเลยไม่เคยทักท้วงการกระทำดังกล่าวแสดงอยู่ว่าคู่กรณีซื้อขายหุ้นกันเพื่อประสงค์จะขายต่อไปในทันทีในเมื่อมีกำไรไม่ประสงค์จะซื้อเก็บไว้เป็นกรรมสิทธิ์อย่างจริงจังนิติกรรมดังกล่าวระหว่างโจทก์จำเลยจึงไม่เป็นการขัดต่อกฎหมายและไม่ใช่เป็นการพนันขันต่อแต่อย่างใด.

โจทก์ฟ้องว่าโจทก์ได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจตัวแทนนายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์ จำเลยตั้งโจทก์เป็นนายหน้าและตัวแทนเพื่อซื้อขายหลักทรัพย์และได้สั่งให้โจทก์ซื้อขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์หลายครั้ง โดยจำเลยต้องวางเงินไว้เป็นประกันการชำระหนี้ในอัตราส่วนไม่น้อยกว่าร้อยละ 30 ของยอดหนี้ครั้งสุดท้ายเมื่อหักเงินประกันของจำเลยและเงินค่าซื้อหุ้นและค่านายหน้าแล้วจำเลยคงเป็นหนี้โจทก์ 85,056 บาท 05 สตางค์ ขอให้บังคับจำเลยชำระต้นเงินพร้อมดอกเบี้ยและค่าเสียหายนับแต่วันนัดจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่าการซื้อขายหุ้นของโจทก์เป็นการพนันขันต่อเป็นโมฆะ โจทก์กระทำผิดข้อบังคับตลาดหลักทรัพย์ และกระทำผิดแบบของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1129 วรรคสอง ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินตามฟ้อง ทั้งให้ใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความ 3,000 บาทจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนให้จำเลยใช้ค่าทนายความชั้นอุทธรณ์แทนโจทก์ 1,500 บาทจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ปัญหาที่ว่าการโอนหุ้นในคดีนี้ซึ่งมิได้เป็นไปตามมาตรา 1129 วรรคสอง แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์นั้นขัดต่อกฎหมายหรือไม่ และมีลักษณะเป็นการพนันขันต่อหรือไม่นั้นเห็นว่าเมื่อข้อเท็จจริงยุติตามที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยไว้แล้วว่าโจทก์เป็นสมาชิกตลาดหลักทรัพย์ โจทก์จำเลยต่างเคยปฏิบัติการเช่นนี้ กล่าวคือ การซื้อหุ้นของโจทก์ตามคำสั่งจำเลยและได้โอนหุ้นให้แก่จำเลยโดยยังไม่ได้ใส่ชื่อจำเลยหรืออีกนัยหนึ่งเป็นการโอนลอยนั้นได้กระทำกันมาหลายครั้งแล้ว จำเลยไม่เคยทักท้วง การกระทำดังกล่าว แสดงอยู่ว่าคู่กรณีซื้อขายหุ้นกันเพื่อประสงค์จะขายต่อไปทันทีในเมื่อมีกำไรไม่ประสงค์จะซื้อเก็บไว้เป็นกรรมสิทธิ์อย่างจริงจัง นิติกรรมดังกล่าวระหว่างโจทก์จำเลยจึงยังไม่เป็นการขัดต่อกฎหมาย และเป็นธุรกิจที่คู่กรณีกระทำขึ้นเพื่อแสวงหากำไรประเภทหนึ่ง จึงไม่ใช่เป็นการพนันขันต่อแต่อย่างใดพิพากษายืนโจทก์ไม่แก้ฎีกาจึงไม่กำหนดค่าทนายความให้.