ฎีกาที่ 4836/2540

ข้อกำหนดตามพินัยกรรมฉบับพิพาทระบุถึงทรัพย์สินที่มีอยู่ในขณะทำพินัยกรรมหรือที่จะมีต่อไปภายหน้าอันเป็นการทั่วไป มิได้จำกัดเฉพาะที่ดินหรือทรัพย์สินสิ่งใดไว้โดยเฉพาะเจาะจง ดังนั้น แม้ผู้ทำพินัยกรรมจะจำหน่ายที่ดินหรือทรัพย์สินส่วนของตนไปหมดแล้ว แต่หากได้ทรัพย์สินอื่นมาภายหลัง ทรัพย์สินดังกล่าวย่อมเป็นวัตถุแห่งข้อกำหนดในพินัยกรรม กรณีถือไม่ได้ว่าผู้ทำพินัยกรรมได้โอนไปโดยสมบูรณ์ซึ่งทรัพย์สินอันเป็นวัตถุแห่งข้อกำหนดพินัยกรรมตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1696และต้องถือว่าข้อกำหนดตามพินัยกรรมยังมีผลบังคับได้โดยชอบด้วยกฎหมาย

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นพี่สาวจำเลยร่วมบิดามารดาเดียวกันนางเสาวคนธ์ บุณยเกียรติ มารดาโจทก์ได้ถึงแก่กรรมเมื่อเดือนกรกฎาคม 2534 ก่อนถึงแก่กรรมนางเสาวคนธ์ไม่มีทรัพย์สินเป็นมรดกแต่อย่างใด จนกระทั่งเมื่อจะมีการแบ่งปันทรัพย์มรดกจำเลยจึงได้ยกพินัยกรรมตามฟ้องมาแสดง เนื่องจากจำเลยต้องการจะได้รับส่วนแบ่งทรัพย์มรดกของบิดาโจทก์มากกว่าคนอื่น พฤติการณ์ของจำเลยส่อไปในทางไม่สุจริต พินัยกรรมดังกล่าวเป็นพินัยกรรมปลอมและลายมือชื่อผู้ทำพินัยกรรมนั้นไม่ใช่ลายมือชื่อของผู้ทำพินัยกรรมที่แท้จริง จึงไม่สมบูรณ์ใช้บังคับตามกฎหมายไม่ได้ ขอให้พิพากษาว่าพินัยกรรมฉบับลงวันที่ 1 มิถุนายน2528 เป็นพินัยกรรมปลอม และห้ามจำเลยเข้ามาเกี่ยวข้องกับการจัดการทรัพย์มรดกจนกว่าจะได้จัดแบ่งทรัพย์มรดกโดยถูกต้องตามกฎหมายแล้วจำเลยให้การว่า จำเลยเพิ่งทราบมาว่ามีการทำพินัยกรรมหลังจากที่นางเสาวคนธ์ได้ถึงแก่กรรมแล้ว และฟ้องของโจทก์เคลือบคลุม ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่านางเสาวคนธ์ได้ทำพินัยกรรมตามฟ้องไว้จริงปัญหาวินิจฉัยประการต่อไปที่โจทก์ฎีกาว่า นางเสาวคนธ์ได้จำหน่ายทรัพย์สินของตนไปหมดแล้ว จึงไม่มีอำนาจทำพินัยกรรมเอกสารหมาย จ.6 นั้น เห็นว่า ข้อกำหนดตามพินัยกรรมดังกล่าวระบุถึงทรัพย์สินที่มีอยู่ในขณะทำพินัยกรรมหรือที่จะมีต่อไปภายหน้าอันเป็นการทั่วไปมิได้จำกัดเฉพาะที่ดินหรือทรัพย์สินสิ่งใดไว้โดยเฉพาะเจาะจง ดังนั้น แม้นางเสาวคนธ์จะจำหน่ายที่ดินหรือทรัพย์สินส่วนของตนไปหมดแล้ว แต่หากได้ทรัพย์สินอื่นมาภายหลัง ทรัพย์สินดังกล่าวย่อมเป็นวัตถุแห่งข้อกำหนดในพินัยกรรมกรณียังฟังไม่ได้ว่า นางเสาวคนธ์ได้โอนไปโดยสมบูรณ์ซึ่งทรัพย์สินอันเป็นวัตถุแห่งข้อกำหนดพินัยกรรม ตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1696 จึงต้องถือว่าข้อกำหนดพินัยกรรมเอกสารหมาย จ.6 ยังมีผลบังคับได้โดยชอบด้วยกฎหมายพิพากษายืน