ฎีกาที่ 5234/2540

สัญญาจ้างที่พิพาทข้อ 18 มีข้อความว่า ผู้ว่าจ้างมีสิทธิที่จะทำการแก้ไขหรือเพิ่มเติมหรือลดงานจากแบบรูปและรายละเอียดตามสัญญาได้ทุกอย่างโดยไม่ต้องเลิกสัญญานี้การเพิ่มเติมหรือลดงานจะต้องคิดและตกลงราคากันใหม่และถ้าต้องเพิ่มหรือลดเงินหรือยึดเวลาออกไปอีกก็จะได้ตกลงกัน ณ บัดนั้น และได้ระบุรายละเอียดส่วนหนึ่งของสัญญาว่าสำนักงานงบประมาณอนุมัติให้จำเลยลดจำนวนการถมดินลงพร้อมส่วนประกอบอื่น ๆ รวม 5 รายการ วงเงิน 3,473,900 บาทซึ่งเป็นจำนวนเงินค่าจ้างตามสัญญาจ้างพิพาทเท่านั้น ซึ่งโจทก์ผู้รับจ้างทราบแต่ต้นแล้วว่าจำเลยเป็นหน่วยงานของรัฐบาลมีวงเงินที่จะชำระหนี้ให้โจทก์เป็นค่าจ้างได้ไม่เกินจำนวนดังกล่าว ทั้งการเพิ่มวงเงินจำเลยจะต้องขออนุมัติตามขั้นตอนของระเบียบทางราชการก่อน ส่วนการถมดินเพิ่มและการต่อฐานรากเสาเข็มเพิ่ม ปรากฏว่าโจทก์จำเลยตกลงกันด้วยวาจาไม่ได้ทำเป็นลายลักษณ์อักษร และฝ่ายจำเลยซึ่งตกลงกับโจทก์คือคณะกรรมการตรวจการจ้างซึ่งไม่มีอำนาจตกลงเพิ่มหรือลดเงินแทนจำเลย ดังนี้ถือได้ว่าจำเลยมิได้ทราบและโจทก์จำเลยมิได้ตกลงราคากันใหม่ตามสัญญาจ้างที่พิพาทข้อ 18 การถมดินเพิ่มและการต่อสู้ฐานรากเสาเข็มเพิ่มจึงไม่ผูกพันจำเลย จำเลยไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ในส่วนนี้

โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยชำระเงินจำนวน 1,359,868 บาทพร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันที่22 กุมภาพันธ์ 2531 จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์จำเลยให้การว่า จำเลยไม่ได้กระทำให้โจทก์เสียหายขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงิน 253,818.05 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกโจทก์และจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยชำระเงินแก่โจทก์เพิ่มอีกจำนวน 301,482 บาท รวมเป็นจำนวนเงินทั้งสิ้น555,300.05 บาท นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า จำเลยฎีกาว่า จำเลยไม่ต้องรับผิดใช้ค่าถมดินเพราะหากโจทก์จำเลยประสงค์จะทำการแก้ไขเพิ่มเติมงานถมดินก็ต้องคิดและตกลงราคากันใหม่ตามสัญญาข้อ 18 และที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า จำเลยสั่งให้โจทก์ขยายฐานรากและตอกเสาเข็มเป็นการสั่งแก้ไขเพิ่มเติมแบบรูปและรายละเอียดตามสัญญาต้องคิดราคาใหม่ตามสัญญาข้อ 18 ให้จำเลยรับผิดต่อโจทก์ไม่ถูกต้องนั้น เห็นว่า สัญญาข้อ 18 มีข้อความว่า "ผู้ว่าจ้างมีสิทธิที่จะทำการแก้ไขหรือเพิ่มเติมหรือลดงานจากแบบรูปและรายละเอียดตามสัญญาได้ทุกอย่างโดยไม่ต้องเลิกสัญญานี้ การเพิ่มเติมหรือลดงานจะต้องคิดและตกลงราคากันใหม่และถ้าต้องเพิ่มหรือลดเงินหรือยึดเวลาออกไปอีกก็จะได้ตกลงกัน ณ บัดนั้น" ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า จำเลยเป็นกรมสังกัดกระทรวงมหาดไทย ตามหนังสือด่วนมากที่ นร.0304/22399 ลงวันที่ 8 กันยายน 2529 ซึ่งเป็นรายละเอียดส่วนหนึ่งของสัญญาจ้างระบุว่าสำนักงานงบประมาณอนุมัติให้จำเลยลดจำนวนการถมดินลงพร้อมส่วนประกอบอื่น ๆ รวม 5 รายการ วงเงิน3,473,900 บาท ซึ่งเป็นจำนวนเงินค่าจ้างตามสัญญาจ้างที่พิพาทและโจทก์ทราบแต่ต้นแล้วว่าจำเลยเป็นหน่วยงานของรัฐบาลมีวงเงินที่จะชำระหนี้ให้โจทก์เป็นค่าจ้างได้ไม่เกินจำนวนดังกล่าวการเพิ่มวงเงินจำเลยจะต้องขออนุมัติตามขั้นตอนของระเบียบทางราชการก่อน โจทก์จำเลยจึงได้ตกลงระบุไว้ในสัญญาอย่างชัดแจ้งว่าการเพิ่มเติมหรือลดงานจะต้องคิดและตกลงราคากันใหม่ และถ้าต้องเพิ่มหรือลดเงินหรือยึดเวลาออกไปอีกก็จะได้ตกลงกัน ณ บัดนั้นแต่ปรากฏว่าการถมดินเพิ่ม การต่อฐานรากเสาเข็มเพิ่มนั้นโจทก์จำเลยตกลงกันด้วยวาจาไม่ได้ทำเป็นลายลักษณ์อักษร และฝ่ายจำเลยซึ่งตกลงกับโจทก์คือ คณะกรรมการตรวจการจ้างทั้งสามคน ไม่มีอำนาจตกลงเพิ่มหรือลดเงินแทนจำเลย เพราะตามสัญญาข้อ 18 กำหนดไว้ชัดแจ้งว่าโจทก์จะต้องตกลงกับจำเลย ดังนี้ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยมิได้ทราบและโจทก์จำเลยมิได้ตกลงราคากันใหม่จึงไม่ผูกพันจำเลย จำเลยไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์