ฎีกาที่ 7719/2542

ผู้ร้องซึ่งเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายตามคำสั่งศาลได้จัดการแบ่งปันที่ดินมรดกตามคำสั่งเสียของผู้ตาย โดยทายาททุกคนรวมตลอดทั้งผู้คัดค้านตกลงยินยอม การจัดการมรดกของผู้ร้องจึงชอบด้วยกฎหมาย เมื่อทายาทอื่นรวมทั้งผู้คัดค้านได้จดทะเบียนรับโอนที่ดินมรดกในส่วนของตนไปแล้ว และไม่มีทรัพย์มรดกอื่นต้องแบ่งแก่ทายาทต่อไป การจัดการมรดกย่อมสิ้นสุดตั้งแต่บัดนั้นความเป็นผู้จัดการมรดกตลอดทั้งสิทธิหน้าที่ในฐานะผู้จัดการมรดกของผู้ร้องย่อมสิ้นสุดลงผู้คัดค้านจึงไม่อาจขอให้ถอนผู้ร้องจากการเป็นผู้จัดการมรดกได้ แม้ผู้คัดค้านจะยังไม่ใช้สิทธิขอจดทะเบียนภารจำยอมในที่ดินมรดกที่กันไว้เป็นทางเพื่อประโยชน์แก่ที่ดินของตนตามข้อตกลงก็ตาม

คดีสืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งตั้งให้ผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกของนายสง่า มาลีวัลย์ ผู้ตายผู้คัดค้านยื่นคำร้องขอว่า ผู้ร้องมิได้ลงมือจัดทำบัญชีทรัพย์มรดกภายใน 15 วัน มิได้จัดทำบัญชีทรัพย์มรดกให้แล้วเสร็จภายใน 1 เดือนมิได้แบ่งปันมรดกให้เสร็จภายใน 1 ปี ปล่อยปละละเลยเป็นเวลา 2 ปีเศษ จึงได้ดำเนินการแบ่งปันทรัพย์มรดกให้แก่ทายาท การแบ่งปันทรัพย์มรดกเป็นไปตามอำเภอใจไม่เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด เป็นการกระทำโดยไม่สุจริตและเบียดบังทรัพย์มรดกให้แก่ตนเองขอให้สั่งถอนผู้ร้องจากการเป็นผู้จัดการมรดก และตั้งผู้คัดค้านเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายผู้ร้องยื่นคำร้องคัดค้านว่า ผู้ร้องแบ่งปันทรัพย์มรดกของผู้ตายโดยเป็นธรรมและสุจริตแล้ว และไม่ปรากฏว่ามีทรัพย์มรดกของผู้ตายอีก จึงไม่มีสาเหตุที่จะถอนผู้ร้องจากการเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตาย ขอให้ยกคำร้องขอของผู้คัดค้านศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องขอของผู้คัดค้านผู้คัดค้านอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนผู้คัดค้านฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า ผู้ร้องจัดการแบ่งปันที่ดินมรดกตามคำสั่งเสียของผู้ตายโดยทายาททุกคนรวมตลอดทั้งผู้คัดค้านตกลงยินยอมการจัดการมรดกของผู้ร้องจึงชอบด้วยกฎหมายเมื่อทายาทและผู้คัดค้านได้จดทะเบียนรับโอนที่ดินมรดกในส่วนของตนไปแล้วตั้งแต่วันที่ 4 ตุลาคม 2537และไม่มีทรัพย์มรดกอื่นต้องแบ่งแก่ทายาทต่อไป การจัดการมรดกย่อมสิ้นสุดตั้งแต่บัดนั้น แม้ผู้คัดค้านจะยังไม่ใช้สิทธิขอจดทะเบียนภารจำยอมในที่ดินที่กันไว้เป็นทางเพื่อประโยชน์แก่ที่ดินของตนตามข้อตกลงก็ตาม ดังนั้น ความเป็นผู้จัดการมรดกตลอดทั้งสิทธิหน้าที่ในฐานะผู้จัดการมรดกของผู้ร้องจึงสิ้นสุดลงไปแล้ว ผู้คัดค้านไม่อาจจะขอให้ถอนผู้ร้องจากการเป็นผู้จัดการมรดกได้