ฎีกาที่ 902/2541

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1713 วรรคหนึ่งคำว่า ผู้มีส่วนได้เสียหาจำต้องเป็นทายาทโดยธรรมหรือผู้รับพินัยกรรมโดยตรงทุกกรณีไม่ ผู้ร้องมีชื่อถือกรรมสิทธิ์ร่วมกันกับผู้ตายในที่ดินตาม หนังสือรับรองการทำประโยชน์จึงมีผลประโยชน์เกี่ยวข้องในที่ดินดังกล่าวร่วมกับผู้ตาย ถือได้ว่าผู้ร้องมีส่วน ได้เสียตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1713ผู้ร้องย่อมมีสิทธิร้องขอให้ตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกได้

ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกของนางส้มจีน ปักษี และนางสวาดหรือสวาท ศูนย์แก้วหรือดนตรีผู้ตายศาลชั้นต้นไต่สวนแล้วมีคำสั่งตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกของนางส้มจีน ปักษี ผู้ตาย โดยไม่มีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมาย คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยกผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1713 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "ทายาทหรือผู้มีส่วนได้เสียหรือพนักงานอัยการจะร้องต่อศาลขอให้ตั้งผู้จัดการมรดกก็ได้"คำว่าผู้มีส่วนได้เสียตามบทกฎหมายดังกล่าวหาจำต้องเป็นทายาทโดยธรรมหรือผู้รับพินัยกรรมโดยตรงทุกกรณีไม่ ข้อเท็จจริงคดีนี้ปรากฏว่าผู้ร้องมีชื่อถือกรรมสิทธิ์ร่วมกันกับนางสวาดหรือสวาทผู้ตายในที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 1722 ตำบลบ้านแก่ง อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัยตามเอกสารหมาย จ.7 จึงมีผลประโยชน์เกี่ยวข้องในที่ดินดังกล่าวร่วมกับนางสวาดหรือสวาทผู้ตายถือได้ว่าผู้ร้องมีส่วนได้เสียตามบทกฎหมายดังกล่าวแล้วผู้ร้องย่อมมีสิทธิร้องขอให้ตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกของนางสวาดหรือสวาทผู้ตายได้ ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่าผู้ร้องมิใช่ทายาทผู้มีสิทธิได้รับมรดกของนางสวาดหรือสวาทเพราะยังมีทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกของนางสวาดหรือสวาทยังมีชีวิตอยู่ ถือไม่ได้ว่าผู้ร้องมีส่วนได้เสียโดยตรงนั้นศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย เมื่อปรากฏว่าการจัดการมรดกมีเหตุขัดข้อง ผู้ร้องมิได้เป็นบุคคลที่ต้องห้ามมิให้เป็นผู้จัดการมรดก จึงเห็นสมควรตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกของนางสวาดหรือสวาทผู้ตายพิพากษาแก้เป็นว่า ให้ตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกของนางสวาดหรือสวาท ศูนย์แก้ว ผู้ตายด้วย โดยให้มีอำนาจจัดการมรดกเฉพาะที่เกี่ยวกับการแบ่งแยกกรรมสิทธิ์รวมในที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 1722 ตำบลบ้านแก่งอำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย และหากจะแบ่งกรรมสิทธิ์รวมว่าส่วนไหนเป็นของผู้ใดจะต้องได้รับอนุญาตจากศาลนอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์