คดีแพ่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ตรวจกับแหล่งอ้างอิงแล้ว
ลาภมิควรได้ — เรียกทรัพย์/เงินที่ผู้อื่นได้ไปโดยไม่มีมูลอันจะอ้างกฎหมายได้ มาตรา 406 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา 406 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ว่าด้วยลาภมิควรได้ — เรียกทรัพย์/เงินที่ผู้อื่นได้ไปโดยไม่มีมูลอันจะอ้างกฎหมายได้ อยู่ในหมวด “จัดการงานนอกสั่งและลาภมิควรได้” — สรุปตัวบท องค์ประกอบ อายุความ
- ประเภทคดี
- คดีแพ่ง
- กฎหมาย
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
- มาตรา
- 406 (ป.พ.พ.)
- หมวด
- จัดการงานนอกสั่งและลาภมิควรได้
- ประเภทคำขอ
- ชำระหนี้เงิน
ตัวบทหรือสรุปสาระของมาตรา 406
บุคคลใดได้มาซึ่งทรัพย์สิ่งใดเพราะการที่บุคคลอื่นกระทำเพื่อชำระหนี้ก็ดี หรือได้มาด้วยประการอื่นก็ดี โดยปราศจากมูลอันจะอ้างกฎหมายได้ และเป็นทางให้บุคคลอื่นนั้นเสียเปรียบ บุคคลนั้นจำต้องคืนทรัพย์ให้แก่เขา (ตัวบทโดยสรุป — ตรวจฉบับเต็มที่ krisdika.go.th) การคืนทรัพย์ที่เป็นเงินดูมาตรา 412
องค์ประกอบของมูลคดี
- จำเลยได้รับทรัพย์สิน/ประโยชน์
- ได้มาโดยปราศจากมูลอันจะอ้างกฎหมายได้
- โจทก์เสียเปรียบ
- จำเลยต้องคืนทรัพย์/ชดใช้ตามมาตรา 412 เป็นต้นไป
อายุความ
ห้ามฟ้องเมื่อพ้น 1 ปีนับแต่ผู้เสียหายรู้ว่าตนมีสิทธิเรียกคืน หรือพ้น 10 ปีนับแต่สิทธินั้นมีขึ้น (ม.419)
ข้อมูลประกอบการฟ้องคดีแพ่ง
ก่อนฟ้องต้องทำอะไร
- ทวงถามให้คืนเป็นหนังสือ (เพื่อให้จำเลยผิดนัดและพิสูจน์ความไม่สุจริต)
- ตรวจอายุความ 1 ปีนับแต่รู้สิทธิเรียกคืน — เป็นประเด็นที่ศาลยกขึ้นพิจารณาได้บ่อย
หลักฐานที่ควรมี
- หลักฐานการโอนเงิน/ชำระเงิน (สลิป รายการเดินบัญชี)
- หลักฐานว่าไม่มีมูลหนี้หรือสัญญารองรับ
- หนังสือทวงถามให้คืน
- หลักฐานวันที่โจทก์รู้ว่าตนมีสิทธิเรียกคืน (เพื่อนับอายุความ 1 ปี)
ดอกเบี้ย
ถ้าจำเลยได้รับไว้โดยไม่สุจริต ต้องคืนเงินพร้อมดอกเบี้ยนับแต่วันที่รับไว้ตามม.7 (ร้อยละ 3 ต่อปี); ถ้าสุจริตคืนเพียงส่วนที่ยังมีอยู่ (ม.412); ดอกเบี้ยผิดนัดตามม.224 (ร้อยละ 5 ต่อปี) นับแต่วันที่ถูกทวงถาม — ตรวจอัตราปัจจุบันก่อนใช้
ค่าขึ้นศาล
ค่าขึ้นศาลคดีมีทุนทรัพย์: ร้อยละ 2 ของทุนทรัพย์ที่เรียกร้อง แต่ไม่เกิน 200,000 บาท (ตาราง 1 ท้าย ป.วิ.พ.; ทุนทรัพย์ส่วนที่เกิน 50 ล้านบาทคิดร้อยละ 0.1 ของส่วนที่เกิน) ทุนทรัพย์คือเงินต้นรวมดอกเบี้ยที่ค้างถึงวันฟ้อง ไม่รวมดอกเบี้ยนับแต่วันฟ้อง — ตรวจอัตราปัจจุบันกับสำนักงานศาลยุติธรรมก่อนยื่นฟ้อง
ข้อควรระวัง
อายุความ 1 ปีนับแต่รู้สิทธิเรียกคืน (ม.419) สั้นมาก ต้องระบุวันรู้สิทธิให้ชัดและฟ้องภายใน; ตรวจเหตุที่โจทก์ชำระ/โอนเงินให้ชัดว่าเกิดจากความผิดพลาดหรือไม่มีมูลหนี้ และตรวจข้อยกเว้นการเรียกคืนในหมวดลาภมิควรได้ (ม.406–419) ประกอบ
มาตราที่เกี่ยวข้อง
- ป.พ.พ. มาตรา 412 — ลาภมิควรได้ที่เป็นเงินต้องคืนเต็มจำนวน เว้นแต่รับไว้โดยสุจริตคืนเพียงที่เหลืออยู่
- ป.พ.พ. มาตรา 419 — อายุความ 1 ปี / 10 ปี
- ป.พ.พ. มาตรา 420 — ละเมิด (ทางเลือก)
- ป.พ.พ. มาตรา 391 — คืนสู่ฐานะเดิมเมื่อเลิกสัญญา
ฎีกาที่เกี่ยวข้อง
- ฎีกาที่ 822/2567 — ลาภมิควรได้จากงานที่ทำให้ทรัพย์ของอีกฝ่ายมีมูลค่าเพิ่มโดยไม่มีสัญญารองรับ
- ฎีกาที่ 8012/2568 — ธนาคารจ่ายตามหนังสือค้ำประกัน ผู้ว่าจ้างต้องคืนเงินถ้ารับโดยไม่มีมูลหนี้
บทความที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิงและสถานะการตรวจ
ตรวจกับแหล่งอ้างอิงแล้ว · แหล่งอ้างอิง: legardy.com
คำถามที่พบบ่อย
ลาภมิควรได้ — เรียกทรัพย์/เงินที่ผู้อื่นได้ไปโดยไม่มีมูลอันจะอ้างกฎหมายได้ (มาตรา 406 ป.พ.พ.) มีอายุความกี่ปี?
ห้ามฟ้องเมื่อพ้น 1 ปีนับแต่ผู้เสียหายรู้ว่าตนมีสิทธิเรียกคืน หรือพ้น 10 ปีนับแต่สิทธินั้นมีขึ้น (ม.419)
ข้อหาใกล้เคียงในหมวดเดียวกัน
ข้อมูลเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษา — ข้อมูลเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย และไม่รับประกันผลของคดี กฎหมายอาจถูกแก้ไขภายหลัง ควรตรวจกับตัวบทฉบับปัจจุบันและปรึกษาทนายความก่อนดำเนินคดี