คดีอาญา พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 ตรวจกับแหล่งอ้างอิงแล้ว

ความผิดฐานออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค มาตรา 4 (1) พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534

มาตรา 4 (1) พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 ว่าด้วยออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค อยู่ในหมวด “ความผิดเกี่ยวกับเช็ค” — สรุปตัวบท องค์ประกอบ ระวางโทษ อายุความ และข้อควรรู้เรื่องความผิดต่อส่วนตัว/การยอมความ

ประเภทคดี: คดีอาญา
กฎหมาย: พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534
มาตรา: 4 (1) (พ.ร.บ.ใช้เช็ค)
หมวด: ความผิดเกี่ยวกับเช็ค

ตัวบทหรือสรุปสาระของมาตรา 4 (1)

ผู้ใดออกเช็คเพื่อชำระหนี้ที่มีอยู่จริงและบังคับได้ตามกฎหมายโดยมีลักษณะหรือมีการกระทำอย่างใดอย่างหนึ่งดังต่อไปนี้ (1) เจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็คนั้น เมื่อได้มีการยื่นเช็คเพื่อให้ใช้เงินโดยชอบด้วยกฎหมาย ถ้าธนาคารปฏิเสธไม่ใช้เงินตามเช็คนั้น ผู้ออกเช็คมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือทั้งปรับทั้งจำ

องค์ประกอบความผิด

ผู้ใด (ผู้ออกเช็ค)
ออกเช็คเพื่อชำระหนี้ที่มีอยู่จริงและบังคับได้ตามกฎหมาย
ผู้ออกเช็คมีเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็คตั้งแต่ขณะออกเช็ค
มีการยื่นเช็คเพื่อให้ใช้เงินโดยชอบด้วยกฎหมาย
ธนาคารปฏิเสธไม่ใช้เงินตามเช็ค

ระวางโทษ

ปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือทั้งปรับทั้งจำ

อายุความ

ความผิดอันยอมความได้ (พ.ร.บ.ใช้เช็ค ม.5): ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์หรือฟ้องภายใน 3 เดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำ (ตามแนวปฏิบัติ นับแต่วันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน) (ป.อ. ม.96); เมื่อดำเนินคดีทันเวลาแล้ว อายุความฟ้อง 5 ปี (ป.อ. ม.95 (4))

ความผิดต่อส่วนตัวและการยอมความ

เป็นความผิดต่อส่วนตัว ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์หรือฟ้องภายใน 3 เดือนนับแต่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำผิด (ป.อ. มาตรา 96) และเป็นความผิดที่ยอมความได้ (ตรวจกับตัวบทฉบับปัจจุบันก่อนดำเนินการ)

ข้อควรระวัง

ต้องพิสูจน์เจตนาตั้งแต่ขณะออกเช็ค ซึ่งยากกว่ากรณีไม่มีเงิน; ศาลมักอนุมานจากพฤติการณ์. เช็คค้ำประกันหรือหนี้ที่ไม่มีอยู่จริง/บังคับไม่ได้ ไม่เข้า ม.4.

มาตราที่เกี่ยวข้อง

พ.ร.บ.ใช้เช็ค มาตรา 5 — ความผิดตามมาตรา 4 เป็นความผิดอันยอมความได้
พ.ร.บ.ใช้เช็ค มาตรา 7 — ผู้ออกเช็คใช้เงินตามเช็คภายใน 30 วันนับแต่ได้รับหนังสือบอกกล่าวจากผู้ทรงเช็ค หรือหนี้ระงับก่อนคดีถึงที่สุด ให้ถือว่าคดีเลิกกัน
พ.ร.บ.ใช้เช็ค มาตรา 8 — ฟ้องคดีแพ่งเรียกเงินตามเช็ครวมไปกับคดีอาญาได้ ถ้าจำนวนเงินไม่เกินอำนาจผู้พิพากษาคนเดียว
ป.อ. มาตรา 96 — ความผิดต่อส่วนตัว ต้องร้องทุกข์หรือฟ้องภายใน 3 เดือน
ป.วิ.อ. มาตรา 39 (2) — ผู้เสียหายถอนฟ้อง/ยอมความ ทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับ (ความผิดอันยอมความได้)

ฎีกาที่เกี่ยวข้อง

ฎีกาที่ 4447/2539 — ฟ้องคดีเช็คต้องบรรยายว่ามีหนี้ที่มีอยู่จริงและบังคับได้
ฎีกาที่ 219/2564 — ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับ

แหล่งอ้างอิงและสถานะการตรวจ

ตรวจกับแหล่งอ้างอิงแล้ว · แหล่งอ้างอิง: dip.go.th

คำถามที่พบบ่อย

ความผิดฐานออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค (มาตรา 4 (1) พ.ร.บ.ใช้เช็ค) มีระวางโทษอย่างไร?

ระวางโทษตามข้อมูลของเว็บไซต์: ปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือทั้งปรับทั้งจำ

ออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค (มาตรา 4 (1) พ.ร.บ.ใช้เช็ค) มีอายุความกี่ปี?

ออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค เป็นความผิดต่อส่วนตัวและยอมความได้หรือไม่?

ข้อหาใกล้เคียงในหมวดเดียวกัน

ข้อมูลเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษา — ข้อมูลเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย และไม่รับประกันผลของคดี กฎหมายอาจถูกแก้ไขภายหลัง ควรตรวจกับตัวบทฉบับปัจจุบันและปรึกษาทนายความก่อนดำเนินคดี