คดีแพ่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ตรวจกับแหล่งอ้างอิงแล้ว

เช็ค — ฟ้องผู้สั่งจ่ายเช็คที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน มาตรา 987 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

มาตรา 987 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ว่าด้วยเช็ค — ฟ้องผู้สั่งจ่ายเช็คที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน อยู่ในหมวด “ตั๋วเงินและเช็ค” — สรุปตัวบท องค์ประกอบ อายุความ

ประเภทคดี: คดีแพ่ง
กฎหมาย: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา: 987 (ป.พ.พ.)
หมวด: ตั๋วเงินและเช็ค
ประเภทคำขอ: ชำระหนี้เงิน

ตัวบทหรือสรุปสาระของมาตรา 987

อันว่าเช็คนั้น คือหนังสือตราสารซึ่งบุคคลคนหนึ่งเรียกว่า ผู้สั่งจ่าย สั่งธนาคารให้ใช้เงินจำนวนหนึ่งเมื่อทวงถามให้แก่บุคคลอีกคนหนึ่ง หรือให้ใช้ตามคำสั่งของบุคคลอีกคนหนึ่ง อันเรียกว่าผู้รับเงิน

องค์ประกอบของมูลคดี

มีเช็คที่มีรายการครบถ้วนตาม ม.988
ผู้ทรงยื่นเช็คให้ธนาคารใช้เงินภายในกำหนด
ธนาคารปฏิเสธ (เช่น เงินในบัญชีไม่พอ ม.991(1))
ผู้สั่งจ่ายต้องรับผิดตามเช็ค

อายุความ

ฟ้องผู้รับรองตั๋วแลกเงิน/ผู้ออกตั๋วสัญญาใช้เงิน: ห้ามฟ้องเมื่อพ้น 3 ปีนับแต่วันตั๋วถึงกำหนดใช้เงิน (ม.1001); ผู้ทรงฟ้องผู้สลักหลังและผู้สั่งจ่าย: ห้ามฟ้องเมื่อพ้น 1 ปีนับแต่วันที่ลงในคำคัดค้านที่ทำภายในกำหนด หรือนับแต่วันตั๋วเงินถึงกำหนดกรณีที่ระบุว่าไม่ต้องมีคำคัดค้าน (ม.1002); อายุความสะดุดหยุดลงเฉพาะแก่คู่สัญญาฝ่ายที่ถูกกระทำ (ม.1004); ฟ้องตามมูลหนี้เดิมใช้อายุความของมูลหนี้นั้น — ตรวจวันที่เริ่มนับของแต่ละบุคคลที่จะฟ้อง — สำหรับเช็คให้ตรวจวันเริ่มนับอายุความของผู้สั่งจ่ายและผู้สลักหลังเป็นพิเศษ เพราะ ม.989 ยกบทตั๋วแลกเงินมาใช้เท่าที่ไม่ขัดสภาพ และ ม.991(2) เช็คยื่นเมื่อพ้น 6 เดือนนับแต่วันออกเช็คธนาคารไม่จำต้องใช้เงิน

ข้อมูลประกอบการฟ้องคดีแพ่ง

ก่อนฟ้องต้องทำอะไร

ยื่นเช็คเพื่อเรียกเก็บเงินภายในกำหนด (ธนาคารไม่ต้องจ่ายหากยื่นเมื่อพ้น 6 เดือนนับแต่วันออกเช็ค ม.991(2))
ถ้าจะฟ้องผู้สลักหลัง ให้ปฏิบัติตามวิธีการไล่เบี้ย (คำคัดค้าน/บอกกล่าว) ภายในกำหนด
ทวงถามผู้สั่งจ่ายเป็นหนังสือ

หลักฐานที่ควรมี

เช็คต้นฉบับ (ด้านหน้า–หลัง)
ใบคืนเช็ค/หนังสือแจ้งเหตุขัดข้อง (Return Memo) พร้อมวันที่ยื่นเช็ค
หนังสือทวงถามผู้สั่งจ่าย/ผู้สลักหลังและใบตอบรับ
มูลหนี้ที่เป็นเหตุให้ออกเช็ค (สัญญา ใบแจ้งหนี้)
คำคัดค้านหรือข้อความระบุไม่ต้องคัดค้าน (ถ้ามี)

ดอกเบี้ย

ตั๋วแลกเงิน/ตั๋วสัญญาใช้เงิน: ผู้ทรงไล่เบี้ยเรียกดอกเบี้ยตามที่ตั๋วกำหนด และดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 5 ต่อปีนับแต่วันถึงกำหนด (ตามตัวบท ม.968(2) ที่ตรวจ ซึ่ง ม.985 ให้ใช้กับตั๋วสัญญาใช้เงิน) ค่าใช้จ่ายคัดค้านและค่าชักส่วนลดตาม ม.968; ส่วนเช็ค ม.989 ไม่ได้ยก ม.968 มาใช้ จึงมักขอดอกเบี้ยผิดนัดตาม ม.224 (ม.7 ร้อยละ 3 + ร้อยละ 2 = ร้อยละ 5 ต่อปี สำหรับการผิดนัดตั้งแต่ 11 เม.ย. 2564) — ตรวจตัวบทและอัตราปัจจุบันก่อนใช้

ค่าขึ้นศาล

ค่าขึ้นศาลคดีมีทุนทรัพย์: ร้อยละ 2 ของทุนทรัพย์ที่เรียกร้อง แต่ไม่เกิน 200,000 บาท (ตาราง 1 ท้าย ป.วิ.พ.; ทุนทรัพย์ส่วนที่เกิน 50 ล้านบาทคิดร้อยละ 0.1 ของส่วนที่เกิน) ทุนทรัพย์คือเงินต้นรวมดอกเบี้ยที่ค้างถึงวันฟ้อง ไม่รวมดอกเบี้ยนับแต่วันฟ้อง — ตรวจอัตราปัจจุบันกับสำนักงานศาลยุติธรรมก่อนยื่นฟ้อง

ข้อควรระวัง

อายุความฟ้องผู้สั่งจ่าย/ผู้สลักหลังเช็ค (ราว 1 ปี) สั้นมาก ต้องตรวจวันเริ่มนับตามตัวบท/แนวปฏิบัติ; อาจฟ้องตามมูลหนี้เดิมที่เป็นเหตุให้ออกเช็คซึ่งมีอายุความของมูลหนี้นั้น; เช็คเป็นหลักฐานหนี้ทำให้ฟ้องง่ายขึ้นแต่ต้องพิสูจน์ว่าตนเป็นผู้ทรงโดยชอบ

มาตราที่เกี่ยวข้อง

ป.พ.พ. มาตรา 988 — รายการที่ต้องมีในเช็ค
ป.พ.พ. มาตรา 989 — บทตั๋วแลกเงินที่ใช้กับเช็ค
ป.พ.พ. มาตรา 991 — ธนาคารต้องจ่ายเงินตามเช็ค เว้นแต่เงินไม่พอ/ยื่นเกิน 6 เดือน/แจ้งหาย
ป.พ.พ. มาตรา 1002 — อายุความ 1 ปี
พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 — ความผิดอาญาทางเช็ค (ถ้าเลือกดำเนินคดีอาญา)

แหล่งอ้างอิงและสถานะการตรวจ

ตรวจกับแหล่งอ้างอิงแล้ว · แหล่งอ้างอิง: legardy.com

คำถามที่พบบ่อย

เช็ค — ฟ้องผู้สั่งจ่ายเช็คที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน (มาตรา 987 ป.พ.พ.) มีอายุความกี่ปี?

ข้อหาใกล้เคียงในหมวดเดียวกัน

ข้อมูลเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษา — ข้อมูลเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย และไม่รับประกันผลของคดี กฎหมายอาจถูกแก้ไขภายหลัง ควรตรวจกับตัวบทฉบับปัจจุบันและปรึกษาทนายความก่อนดำเนินคดี