คดีแพ่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ✓ ตรวจกับแหล่งอ้างอิงแล้ว

กำหนดค่าสินไหมทดแทนในมูลละเมิด (คืนทรัพย์/ใช้ราคา และค่าเสียหาย) มาตรา 438 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

มาตรา 438 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ว่าด้วยกำหนดค่าสินไหมทดแทนในมูลละเมิด (คืนทรัพย์/ใช้ราคา และค่าเสียหาย) อยู่ในหมวด “ละเมิด” — สรุปตัวบท องค์ประกอบ อายุความ

ประเภทคดี: คดีแพ่ง
กฎหมาย: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา: 438 (ป.พ.พ.)
หมวด: ละเมิด
ประเภทคำขอ: ค่าสินไหมทดแทน

ตัวบทหรือสรุปสาระของมาตรา 438

ค่าสินไหมทดแทนจะพึงใช้โดยสถานใดเพียงใดนั้น ให้ศาลวินิจฉัยตามควรแก่พฤติการณ์และความร้ายแรงแห่งละเมิด อนึ่ง ค่าสินไหมทดแทนนั้น ได้แก่การคืนทรัพย์สินอันผู้เสียหายต้องเสียไปเพราะละเมิด หรือใช้ราคาทรัพย์สินนั้น รวมทั้งค่าเสียหายอันจะพึงบังคับให้ใช้เพื่อความเสียหายอย่างใด ๆ อันได้ก่อขึ้นนั้นด้วย

องค์ประกอบของมูลคดี

มีการทำละเมิด
ผู้เสียหายต้องเสียทรัพย์ไปหรือเสียหาย
ขอคืนทรัพย์หรือใช้ราคา และค่าเสียหายอื่น

อายุความ

1 ปีนับแต่วันที่ผู้เสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้ต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน หรือ 10 ปีนับแต่วันทำละเมิด; หากการกระทำเป็นความผิดอาญาที่มีอายุความอาญายาวกว่า ให้ใช้อายุความที่ยาวกว่านั้น (ม.448)

ข้อมูลประกอบการฟ้องคดีแพ่ง

ก่อนฟ้องต้องทำอะไร

ส่งหนังสือทวงถามให้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนพร้อมแนบรายการความเสียหาย
ตรวจนับอายุความ 1 ปีนับแต่รู้เรื่องละเมิดและรู้ตัวผู้ทำละเมิด (ม.448) และฟ้องภายในกำหนด
ถ้ามีคดีอาญา ให้พิจารณาว่าจะเรียกทางแพ่งในคดีอาญา (ป.วิ.อ. ม.44/1) หรือฟ้องคดีแพ่งแยก

หลักฐานที่ควรมี

หลักฐานกรรมสิทธิ์ในทรัพย์ที่ถูกละเมิด
ใบประเมินราคาทรัพย์ ณ เวลาที่เสียหาย
หลักฐานค่าใช้จ่ายอื่นที่เกิดจากการสูญเสียทรัพย์ (ค่าเช่าทดแทน ค่าขาดประโยชน์)

ดอกเบี้ย

ดอกเบี้ยผิดนัดตามมาตรา 224 (มาตรา 7 ร้อยละ 3 + อัตราเพิ่มร้อยละ 2 = ร้อยละ 5 ต่อปี สำหรับการผิดนัดตั้งแต่ 11 เม.ย. 2564) โดยหนี้ละเมิดลูกหนี้ผิดนัดมาตั้งแต่วันที่ทำละเมิด (ม.206) — ตรวจอัตราที่ใช้บังคับ ณ วันฟ้องก่อนใช้; ไม่คิดดอกเบี้ยซ้อนดอกเบี้ย

ค่าขึ้นศาล

ค่าขึ้นศาลคดีมีทุนทรัพย์: ร้อยละ 2 ของทุนทรัพย์ที่เรียกร้อง แต่ไม่เกิน 200,000 บาท (ตาราง 1 ท้าย ป.วิ.พ.; ทุนทรัพย์ส่วนที่เกิน 50 ล้านบาทคิดร้อยละ 0.1 ของส่วนที่เกิน) ทุนทรัพย์คือเงินต้นรวมดอกเบี้ยที่ค้างถึงวันฟ้อง ไม่รวมดอกเบี้ยนับแต่วันฟ้อง — ตรวจอัตราปัจจุบันกับสำนักงานศาลยุติธรรมก่อนยื่นฟ้อง

ข้อควรระวัง

ศาลมีดุลพินิจกำหนดจำนวนค่าสินไหมทดแทนตามพฤติการณ์และความร้ายแรง จึงควรมีหลักฐานราคาที่เป็นกลาง (ประเมินราคาโดยผู้เชี่ยวชาญ); ม.438 ใช้ควบกับ ม.420

มาตราที่เกี่ยวข้อง

ป.พ.พ. มาตรา 438 — วิธีและจำนวนค่าสินไหมทดแทน ศาลวินิจฉัยตามพฤติการณ์และความร้ายแรง
ป.พ.พ. มาตรา 448 — อายุความฟ้องละเมิด
ป.พ.พ. มาตรา 206 — ดอกเบี้ยผิดนัดนับแต่วันทำละเมิด
ป.พ.พ. มาตรา 420 — มูลละเมิด
ป.พ.พ. มาตรา 439 — ผู้ต้องคืนทรัพย์ต้องรับผิดชอบความเสียหายถึงสูญหาย/บุบสลาย
ป.พ.พ. มาตรา 1336 — ติดตามเอาทรัพย์คืนด้วยสิทธิเจ้าของ

แหล่งอ้างอิงและสถานะการตรวจ

✓ ตรวจกับแหล่งอ้างอิงแล้ว · แหล่งอ้างอิง: legardy.com

คำถามที่พบบ่อย

กำหนดค่าสินไหมทดแทนในมูลละเมิด (คืนทรัพย์/ใช้ราคา และค่าเสียหาย) (มาตรา 438 ป.พ.พ.) มีอายุความกี่ปี?

ข้อหาใกล้เคียงในหมวดเดียวกัน

ข้อมูลเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษา — ข้อมูลเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย และไม่รับประกันผลของคดี กฎหมายอาจถูกแก้ไขภายหลัง ควรตรวจกับตัวบทฉบับปัจจุบันและปรึกษาทนายความก่อนดำเนินคดี